Monitoring Pospolitych Ptaków Lęgowych (MPPL) to długofalowy program, którego celem jest uzyskanie corocznych wskaźników liczebności około 100 najpowszechniej występujących w Polsce gatunków ptaków. Program stanowił w latach 2007-2025 część Państwowego Monitoringu Środowiska koordynowanego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, finansowany w latach 2007-2025 przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Ptaki są bardzo dobrym wskaźnikiem jakości środowiska, a zmiany ich liczebności dostarczają informacji o stanie całego środowiska przyrodniczego, w którym żyjemy. Obserwacja tych zmian pozwala również na skuteczną ochronę gatunków zmniejszających swoją liczebność lub zagrożonych.

Jak prowadzimy MPPL?

W prace terenowe zaangażowanych jest ponad 500 wysoko wykwalifikowanych wolontariuszy z całego kraju. Obserwacje prowadzone są na około 900 losowo wybranych polach próbnych o powierzchni 1 km². W sezonie lęgowym każda powierzchnia jest kontrolowana dwukrotnie, z wykorzystaniem standardowej, prostej metodyki. Zgodnie z nią, zapisywane są wszystkie osobniki widziane i słyszane. Obserwatorzy notują też obecność ssaków i sporządzają opis siedliska.

Co daje nam MPPL?

Dzięki programowi MPPL wyznaczamy trendy liczebności pospolitych gatunków ptaków, oraz uzyskujemy dane o ich rozpowszechnieniu. Uzyskane wyniki wykorzystujemy do tworzenia dwóch zagregowanych wskaźników, pokazujących zmiany stanu awifauny w krajobrazie rolniczym i leśnym. Zmiany w krajobrazie rolniczym monitorowane są za pomocą wskaźnika stanu populacji rozpowszechnionych ptaków krajobrazu rolniczego (tzw. Farmland Bird Index), który jest jednym z tzw. wskaźników strukturalnych, mierzący postęp krajów członkowskich UE we wdrażaniu Strategii Lizbońskiej. Trendy ptaków leśnych odzwierciedla z kolei wskaźnik pospolitych ptaków leśnych (Forest Bird Index).

Poza tym dane zebrane w trakcie prac MPPL mogą służyć w innych naukowych celach np. do tworzenia tzw. predyktywnych map rozmieszczenia gatunków pospolitych ptaków, czyli map oczekiwanego ich rozmieszczenia. Z danych MPPL korzystają też inne organy administracji państwowej, Komisja Europejska, EuroStat, Główny Urząd Statystyczny, naukowcy oraz inne organizacje ochrony przyrody.